deWaardKramer

Voor de economische groei is het van belang dat bedrijven blijven vernieuwen. Maar vernieuwen kost geld. Wie iets nieuws wil ontwikkelen zal eerst kosten moeten maken voordat er opbrengsten komen. En of er opbrengsten komen is dan nog maar de vraag. Kortom, vernieuwen is een stap waar bedrijven niet lichtzinnig toe overgaan. Om de vernieuwingsdrift van bedrijven te stimuleren heeft de wetgever een aantal jaren geleden een faciliteit in de vennootschapsbelasting opgenomen, de zogenaamde innovatiebox.

Overigens begon de faciliteit bij haar introductie als octrooibox. De faciliteit voorzag destijds in een verlaging van het effectieve vennootschapsbelastingtarief tot 10% voor opbrengsten behaald met onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten. De faciliteit werd echter in de praktijk gezien als uitsluitend bedoeld voor grote ondernemingen. Bovendien was er enige tijd onduidelijkheid of de faciliteit wel in overstemming was met EU-regels. Uiteindelijk werd de faciliteit aangepast. Per 1 januari 2010 heet de faciliteit de innovatiebox en is ook het effectieve belastingtarief verder omlaag gebracht tot 5%. De faciliteit is ook ruimer geformuleerd om meer onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten in de box onder te kunnen brengen. Desondanks heeft recent onderzoek laten zien dat de innovatiebox binnen het MKB niet of nauwelijks benut wordt. Wellicht speelt toch voor velen nog de gedachte dat deze box aan de grote ondernemingen is voorbehouden. Dat is jammer, aangezien de faciliteit ook voor MKB-bedrijven toch een aardig fiscaal voordeel kan opleveren. Daarom hierna een korte uitleg van de faciliteit.

Van de faciliteit kan gebruik worden gemaakt indien een bedrijf een immaterieel bedrijfsmiddel heeft voortgebracht met eigen onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten. Dit kan bijvoorbeeld een octrooi zijn, maar ook kwekersrechten. Ook de ontwikkeling van nieuwe software valt onder deze regeling. Een uitzondering geldt voor merkenrechten en logo’s: deze kunnen niet in de innovatiebox worden ondergebracht. Er kan gebruik worden gemaakt van de innovatiebox voor onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten als er voor het project een S&O-verklaring is afgegeven. Dergelijke verklaringen worden op verzoek afgegeven door het Agentschap.NL (voorheen bekend als SenterNovem). Om voor een verklaring in aanmerking te komen moeten de onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten leiden tot iets wat voor het bedrijf in kwestie technisch nieuw is. Er moet sprake zijn van een (technisch) risico, de uitkomst van het ontwikkelingstraject mag niet vast staan.

Als een S&O-verklaring is afgegeven ligt de weg naar de innovatiebox open. Zoals gezegd geldt voor de opbrengsten die uiteindelijk kunnen worden toegeschreven aan de onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten een effectief belastingtarief van 5%. Overigens is dit lage tarief niet als zodanig in de wet opgenomen, maar wordt dit bereikt via een factor die mag worden toegepast op de “innovatiewinsten”. Bij de berekening van de verschuldigde belasting worden deze slechts voor 5/25^e deel in aanmerking genomen.

Er is al aangehaald dat innoveren begint met het maken van kosten. Deze kosten (ontwikkelingskosten) worden fiscaal wel volledig in aanmerking genomen en zijn aftrekbaar tegen het normale vennootschapsbelastingtarief. De tegenhanger hiervan is overigens wel dat zodra er opbrengsten komen, de in aftrek gebrachte kosten eerst moeten worden ingelopen. Tot het bedrag van de afgetrokken kosten geldt dan dat de opbrengst tegen het normale tarief is belast.

Tijd voor een voorbeeld ter verduidelijking:

Stel uw onderneming ontwikkelt een nieuw productieproces. Dit kost in eerste aanleg alleen maar geld, kosten die van de winst aftrekbaar zijn. Stel dat het gaat om € 100.000 kosten in het jaar 2011. Nadat het proces is ontwikkeld, gaat dit (hopelijk) geld opleveren. We veronderstellen dat er al in 2012 een opbrengst aan het nieuwe proces kan worden toegerekend van € 350.000. Als we een en ander “gewoon” in de aangifte opnemen (dus zonder gebruik te maken van de innovatiebox) ziet de heffing er als volgt uit (voor dit voorbeeld nemen we even aan dat de winst belast wordt tegen het hoogste tarief van de vennootschapsbelasting, 25%):

De aftrek van de kosten in 2011 levert een voordeel op van € 25.000 (25% van € 100.000). De opbrengst van 2012 kost echter € 87.500. De heffing over beide jaren bedraagt dan per saldo € 62.500. Het project heeft dan een netto opbrengst van € 350.000 minus € 100.000 kosten en € 62.500 belasting. Dit komt neer op € 187.500.

Passen we de innovatiebox toe dan werkt een en ander duidelijk anders uit. De aftrek van de kosten in 2011 is niet anders, maar wel de heffing in 2012. Eerst moeten de kosten worden ingelopen. Van de opbrengst van € 350.000 is dus € 100.000 tegen het normale tarief belast, maar een jaar eerder was er een even groot voordeel. Van de resterende € 250.000 is op basis van de innovatiebox slechts 5/25^e deel belast, ofwel € 50.000. De heffing hierover bedraagt dan € 12.500, berekend tegen een tarief van 25%. Dit komt echter overeen met een heffing van 5% over € 250.000. De netto opbrengst van het project bedraagt nu € 350.000 minus € 100.000 kosten minus € 12.500 aan belastingheffing, ofwel netto € 237.500. De toepassing van de innovatiebox levert in dit geval een besparing op van € 50.000 aan vennootschapsbelasting.

Natuurlijk is de praktijk niet zo simpel als het bovenstaande voorbeeld. Aan de toepassing van de innovatiebox zijn strikte fiscale regels gebonden. De hele procedure (waaronder het verkrijgen van een S&O-verklaring) is al een investering op zich. Toch is het mogelijke fiscale voordeel van dien aard dat het de moeite waard is om de mogelijkheden van de innovatiebox eens goed te bekijken wanneer uw bedrijf van plan is te gaan innoveren. Een fiscaal steuntje in de rug is immers altijd meegenomen.

                                                             Alex van den Kerkhoff
                                                             deWaardKramer belastingadviseurs
                                                             a.vandenkerkhoff@dewaardkramer.nl